plakaty, reprodukcje, obrazy, fototapety - dekorowanie ścian w Twoim wnętrzu

Edvard Munch (ur. 12 grudnia 1863 w Loten, zm. 23 stycznia 1944 w Ekely), norweski malarz i grafik.

Spis treści [ukryj]
1 Życie
2 Ważniejsze dzieła (chronologicznie)
3 Biografia (ważniejsze daty)
4 Zobacz też
5 Linki zewnętrzne

Życie [edytuj]
Edvard Munch przyszedł na świat jako drugie dziecko lekarza wojskowego Christiana Muncha i Laury Bjolsen. Matka Muncha zmarła na gruźlicę, kiedy jej syn był jeszcze dzieckiem. Kilka lat później ta sama choroba zabrała starszą siostrę - Johanne Sophie. Zetknięcie się ze śmiercią bliskich zaważyło na rozwoju duchowym i artystycznym malarza. Motyw śmierci jest bardzo częsty w twórczości tego artysty.

Rysunku i malarstwa uczył się początkowo w Kristianii (dawna nazwa Oslo). Dzięki stypendium studiował przez trzy lata (1889-1892) w Paryżu, gdzie uległ wpływom malarstwa postimpresjonistycznego. Po powrocie z Paryża wystawił swoje prace w Kristianii, wywołując nimi ogromne zainteresowanie pewnego niemieckiego wielbiciela sztuki. Zaproszony przez niego do Berlina w 1892 ze swoimi obrazami stał się przyczyną skandalu artystycznego.

W Berlinie nawiązał kontakt z tamtejszą cyganerią. Przyjaźnił się ze Stanisławem Przybyszewskim, jego żoną Dagny Juel Przybyszewską, Augustem Strindbergiem i innymi artystami z kręgu winiarni Zum Schwarzen Ferkel.

Wiele lat spędził w Niemczech (Berlin), Francji i Włoszech (Nicea). Był związany z symbolistami i szkołą z Pont-Aven. Wiele lat walczył z alkoholizmem i zaburzeniami nerwowymi. Po ciężkiej chorobie nerwowej (z której leczył się w klinice dla nerwowo chorych w Kopenhadze nowoczesną metodą elektrowstrząsów), osiadł w Norwegii. Tworzył symboliczne kompozycje figuralne, dając w nich w ekspresyjny sposób wyraz obsesjom erotycznym, uczuciom samotności, przygnębienia, lęku przed chorobą i śmiercią.

Edvard Munch był pod wieloma względami artystą-nowatorem, zwłaszcza w dziedzinie grafiki, której technikę znacznie rozwinął. To on po raz pierwszy zastosował na szeroką skalę grafikę barwną.

Styl artysty:

silny kontur,
płynna secesyjna linia,
zróżnicowany koloryt,
po 1909 rozjaśnił paletę
ekspresja
Twórczość Muncha oddziałała bardzo silnie na malarstwo europejskie początku XX wieku, będąc jednym z głównych źródeł ekspresjonizmu. W Polsce wpływ Muncha w sztuce Młodej Polski zaznaczył się dzięki Przybyszewskiemu - wpływ Muncha widać zwłaszcza w malarstwie Wojciecha Weissa.

W 2004 w Muzeum Muncha dokonano napadu z bronią w ręku, kradnąc wystawione tam wersje Krzyku i Madonny (inne wersje można wciąż oglądać w Galerii Narodowej w Oslo).

31 sierpnia 2006r. policja odnalazła poszukiwany przez ponad 2 lata obraz.

Ważniejsze dzieła (chronologicznie) [edytuj]
Det syke barn (Chore dziecko), kilka wersji począwszy od 1886
Doden i sykevarelset (Śmierć w pokoju chorego), 1893
Skrik (Krzyk), kilka wersji począwszy od 1893
Sjalusi (Zazdrość) 1890
Madonna, kilka wersji począwszy od 1893/1894
Vampyr (Wampir), 1893/1894
Kyss (Pocałunek), 1897
Pikene pa broen (Dziewczęta na moście) 1901)
Selvportret ved vinflasken (Autoportret z butelką wina), 1906
Stjernenatt (Gwiaździsta noc), 1923/1924
cykl obrazów Livsfrisen (Fryz życia)

Biografia (ważniejsze daty) [edytuj]
1863 Munch przychodzi na świat 12 grudnia w Loten, w prowincji Hedmark.
1868 Matka artysty umiera na gruźlicę.
1877 Siostra Johanne Sofie umiera na gruźlicę w wieku 15 lat.
1881 Munch rozpoczyna naukę w Den Kongelige Tegneskole (Królewskiej Szkole Rysunku) w Kristianii
1884 Nawiązuje znajomość z Hansem Jagerem, przywódcą bohemy kristiańskiej
1885 Wystawia jeden obraz w pawilonie norweskim na Wystawie Światowej w Antwerpii. Pierwszy pobyt w Paryżu.
1886 Wystawia cztery obrazy na wystawie jesiennej w Kristianii, m.in. Det syke barn (Chore dziecko), wywołując oburzenie publiczności i krytyków.
1889 Pierwsza samodzielna wystawa. Munch otrzymuje stypendium państwowe i wyjeżdża na studia do Paryża. Rozpoczyna naukę w atelier Léona Bonnata. Umiera ojciec Muncha.
1890-1892 Kolejne pobyty w Paryżu, wyjazd do Nicei. Miesiące letnie Munch spędza w Asgardstrand.
1892 Kolejna wystawa w Kristianii, zaproszenie do Berlina. Munch wystawia swoje prace w Verein Berliner Künstler. Po tygodniu wystawa zostaje zamknięta z powodu protestów.
1893 W Berlinie Munch nawiązuje znajomość z artystami z kręgu winiarni Zum Schwarzen Ferkel. Pierwsze prace nad cyklem Livsfrisen (Fryz życia). Powstają Skrik (Krzyk) i Madonna.
1894 Munch rozpoczyna eksperymenty z grafiką.
1895-1898 Mieszka i pracuje w Berlinie i Paryżu.
1898-1902 Burzyliwy romans z Tullą Larsen, zakończony kłótnią w Asgardstrand, w czasie której Munch zostaje postrzelony w lewą rękę. Ucieka z Norwegii.
1903 Mieszka i pracuje w Berlinie, Paryżu i Lubece. Zostaje członkiem Société des Artistes Indépendants (Salonu Niezależnych). W Warszawie odbywa się pierwsza w Polsce wystawa jego grafik w Salonie Krywulta.
1905 Rozpoczyna wielomiesięczną walkę z chorobą nerwową i alkoholizmem.
1906 Przygotowuje dekoracje do Upiorów i Heddy Gabler Henryka Ibsenadla zespołu Maxa Reinhardta w Deutschen Theater.
1907-1908 Mieszka i pracuje w Berlinie. Wakacje spędza w Warnemünde nad Bałtykiem, malując na plaży nudystów. Jesienią 1908 przeżywa załamanie nerwowe i rozpoczyna leczenie w klinice doktora Jacobsona w Kopenhadze. Otrzymuje Królewski Order Św. Olafa.
1909 Wiosną powraca do Norwegii. Rozpoczyna pracę nad projektem obrazów do Auli Uniwersyteckiej w Kristianii.
1912 W Kolonii wystawia swoje prace obok obrazów takich artystów jak Paul Cézanne, Paul Gauguin i Vincent van Gogh.
1914 Uniwersytet w Kristianii zleca Munchowi namalowanie obrazów do Auli.
1916 Kupuje posiadłość Ekely na przedmieściach Kristianii.
1918-1919 Wydaje książeczkę Livsfrisen w związku ze swoją kolejną wystawą w Kristianii. Zapada na hiszpańską grypę.

Dom Edvarda Muncha w Asgardstrand1922 Przygotowuje obrazy ozdabiające fabrykę czekolady Freia w Kristianii.
1928 Przygotowuje projekty malowideł do ratusza w Oslo.
1929 Buduje w Ekely zimowe atelier.
1930-1931 Zapada na chorobę oczu.
1933 Otrzymuje Wielki Krzyż Orderu Św. Olafa
1944 Umiera w Ekely 23 stycznia. W testamencie zapisuje wszystkie swoje dzieła miastu Oslo.
1963 Zostaje otwarte Muzeum Muncha.